ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯರು

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪರಿಚಯ

• ​ಸ್ಥಾಪಕರು: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ (Alfred Nobel) ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಇತಿಹಾಸ: ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರು 1895 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ತಮ್ಮ ಉಯಿಲಿನ (Will) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಇದರನ್ವಯ 1901 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ​ಗುರಿ: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವಕುಲದ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಅವಿಷ್ಕಾರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿತರಣೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು (ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ನಿಧನರಾದ ದಿನ) ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಭಾಗಗಳು

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಉಯಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

1. ​ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ (Physics): ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ.
2. ​ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ (Chemistry): ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ.
3. ​ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ (Physiology or Medicine): ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ.
4. ​ಸಾಹಿತ್ಯ (Literature): ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ.
5. ​ಶಾಂತಿ (Peace): ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ (ಇದನ್ನು ನಾರ್ವೆಯ ಓಸ್ಲೋನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಳಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ).
6. ​ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Economic Sciences): ಇದು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (Sveriges Riksbank) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1969 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ (ಇದನ್ನು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೂಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇರಲಿಲ್ಲ).

​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸನ್ಮಾನ

​ಪ್ರತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು (Laureate) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ:

• ​ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (Gold Medal): ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ.
• ​ಡಿಪ್ಲೋಮಾ (Diploma): ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ.
• ​ನಗದು ಬಹುಮಾನ (Monetary Award): ನೊಬೆಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುವ ಗಣನೀಯ ಮೊತ್ತದ ನಗದು ಬಹುಮಾನ.

​ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಬಹುದು. ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

​ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯರು

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್. ಅವರಿಗೆ 1913 ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಇನ್ನಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗದ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ.

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪರಿಚಯ

• ​ಸ್ಥಾಪಕರು: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ (Alfred Nobel) ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಇತಿಹಾಸ: ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರು 1895 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ತಮ್ಮ ಉಯಿಲಿನ (Will) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಇದರನ್ವಯ 1901 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ​ಗುರಿ: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವಕುಲದ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಅವಿಷ್ಕಾರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿತರಣೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು (ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ನಿಧನರಾದ ದಿನ) ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಭಾಗಗಳು

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಉಯಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

1. ​ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ (Physics): ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ.
2. ​ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ (Chemistry): ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ.
3. ​ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ (Physiology or Medicine): ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ.
4. ​ಸಾಹಿತ್ಯ (Literature): ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ.
5. ​ಶಾಂತಿ (Peace): ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ (ಇದನ್ನು ನಾರ್ವೆಯ ಓಸ್ಲೋನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಳಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ).
6. ​ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Economic Sciences): ಇದು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (Sveriges Riksbank) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1969 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ (ಇದನ್ನು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೂಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇರಲಿಲ್ಲ).

​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸನ್ಮಾನ

​ಪ್ರತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು (Laureate) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ:

• ​ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (Gold Medal): ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ.
• ​ಡಿಪ್ಲೋಮಾ (Diploma): ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ.
• ​ನಗದು ಬಹುಮಾನ (Monetary Award): ನೊಬೆಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುವ ಗಣನೀಯ ಮೊತ್ತದ ನಗದು ಬಹುಮಾನ.

​ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಬಹುದು. ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

​ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯರು

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್. ಅವರಿಗೆ 1913 ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

​ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಇನ್ನಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗದ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ.

ಕ್ರ.ಸಂ.	ಹೆಸರು	ವರ್ಷ	ಕ್ಷೇತ್ರ	ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ
1.	ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್	1913	ಸಾಹಿತ್ಯ	ತಮ್ಮ ಕವನ ಸಂಕಲನವಾದ 'ಗೀತಾಂಜಲಿ' ಗಾಗಿ. ಇವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ.
2.	ಸರ್ ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್	1930	ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ	'ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ' (ಬೆಳಕಿನ ಚದುರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆ) ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ.
3.	ಹರ್ ಗೋಬಿಂದ್ ಖುರಾನಾ	1968	ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ/ವೈದ್ಯಕೀಯ	ಅನುವಂಶಿಕ ಕೋಡ್ (Genetic Code) ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯದ ಕುರಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ (ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರು).
4.	ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ	1979	ಶಾಂತಿ	ದುಃಖಿತ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. (ಇವರು ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದರು).
5.	ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್	1983	ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ	ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗಾಗಿ (ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮಿತಿ). (ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರು).
6.	ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್	1998	ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ	ಕಲ್ಯಾಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (Welfare Economics) ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ.
7.	ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್	2009	ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ	ರೈಬೋಸೋಮ್‌ನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗಾಗಿ. (ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ನಂತರ ಯುಕೆ/ಅಮೆರಿಕದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರು).
8.	ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ	2014	ಶಾಂತಿ	ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ.
9.	ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ	2019	ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ	ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ. (ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರು).